Như các loại thuốc khác, Paracetamol khi vào hệ tiêu hóa sẽ được hấp thu vào máu để giúp giảm đau, hạ sốt. Nó cũng được gan chuyển hóa thành nhiều chất không còn hoạt tính rồi thành chất dễ tan trong nước tiểu để được loại ra. Trong các chất chuyển hóa của Paracetamol có N-acetyl benzoquinon, một chất rất độc. Để tiếp tục chuyển hóa nó thành chất không độc và đào thải, gan phải dùng một chất sinh học có tên là glutathion.

Nếu Paracetamol được dùng quá nhiều (6-10 gr/24 giờ với gan bình thường và 3-4 gr/24 giờ với gan yếu), nhà máy này sẽ tạo không đủ glutathion để chuyển hóa, khiến N-acetyl benzoquinon tồn đọng, gây hoại tử tế bào gan.

Vì vậy, khi dùng Paracetamol, cần lưu ý:

- Đối với người lớn, liều thông thường không nên quá 3 gr/ngày (chỉ nên dùng mỗi lần 500-1.000 mg, 3 lần/ngày). Người cao tuổi nên dùng liều thấp hơn do chức năng gan đã kém.

- Người uống rượu nhiều không nên dùng bừa bãi Paracetamol, đặc biệt không nên uống với mục đích "phòng nhức đầu, để uống rượu không say". Paracetamol và rượu đều có hại cho gan nên việc kết hợp 2 thứ này sẽ làm tăng độ nguy hại lên nhiều lần.

Để điều trị ngộ độc do quá liều Paracetamol, người ta thường dùng thuốc N- acetylcystein, một hợp chất chứa lưu huỳnh được dùng làm thuốc loãng đờm, trị ho có đờm. N- acetylcystein cũng có tác dụng khử độc chất gây hoại tử tế bào gan là N-acetyl benzoquinon.

Nhiều người nhầm tưởng rằng N-acetylcystein trị được nhiễm độc gan của Paracetamol theo cơ chế đối kháng (tức làm mất tác dụng của Paracetamol) và khuyên không nên dùng cùng lúc hai thuốc này. Trên thực tế, sự kết hợp là có lợi vì N-acetylcystein chẳng những không làm mất tác dụng của Paracetamol mà còn giúp khử độc tính của nó, đỡ hại cho gan.

TS Nguyễn Hữu Đức, Sức Khỏe & Đời Sống